ئاوی لووت، پژمین، کۆکە و ئەو ڕستە ئاشنایەی «دایکە، هەست بە باشی ناکەم»؛ ڕەنگە لە ساڵانی سەرەتای تەمەنی منداڵدا بەردەوام دووبارە ببنەوە. هەر کە نیشانەکانی پەتایەکی سەرما باشتر دەبن، یەکێکی تر دەست پێدەکاتەوە.

ئاساییە دایک و باوکان بپرسن: «بۆچی منداڵەکەم بەردەوام نەخۆش دەکەوێت؟ ئایا سیستەمی بەرگریی لەشی لاوازە؟»

لە زۆربەی منداڵە تەندروستەکاندا، دووبارەبوونەوەی پەتای سەرما بەشێکی چاوەڕوانکراوی قۆناغی منداڵییە و بە تەنها نیشانەی کێشەی سیستەمی بەرگری نییە. منداڵانی بچووک بەرەوڕووی ڤایرۆسە نەناسراوەکان دەبنەوە و لە دایەنگە، باخچەی منداڵان و قوتابخانەدا لەگەڵ منداڵانی تر بەرکەوتنی نزیکیان هەیە. بە تێپەڕبوونی کات، سیستەمی بەرگرییان ئەزموون کۆدەکاتەوە و بیرگەی بەرگری پەرە دەسێنێت. ئەکادیمیای ئەمریکی بۆ پزیشکیی منداڵان: سیستەمی بەرگریی منداڵ

تێگەیشتن لە هۆکارەکان، ماوەی نیشانەکان و ڕێگاکانی چاودێری، یارمەتی دایک و باوکان دەدات بە دڵنیاییەکی زیاتر مامەڵە لەگەڵ نەخۆشییەکە بکەن و نیشانە پێویستەکان بۆ سەردانی پزیشک بناسنەوە.

لە ساڵێکدا چەند جار تووشبوون بە پەتای سەرما ئاساییە؟

ژمارەیەکی دیاریکراو نییە کە بۆ هەموو منداڵێک بگونجێت. تەمەن، چوونە دایەنگە، بوونی خوشک و برا و ڕادەی بەرکەوتن لەگەڵ منداڵانی تر، کاریگەرییان لەسەر ژمارەی تووشبوونەکان هەیە.

منداڵە تەندروستەکان ڕەنگە لە ساڵێکدا نزیکەی شەش جار تووشی پەتای سەرما ببن، و هەندێکیان زیاتر. ڕێنماییەکانی ئەکادیمیای ئەمریکی بۆ پزیشکیی منداڵان، تایبەت بە دایەنگە و قوتابخانە، ئاماژە بەوە دەکەن کە لە دوو ساڵی یەکەمی تەمەندا منداڵان ڕەنگە ساڵانە نزیکەی هەشت بۆ دە جار تووش ببن. ئەکادیمیای ئەمریکی: پەتای سەرما، پەتای سەرما لە دایەنگە و قوتابخانەکان

هەندێک جار نیشانەکانی دوو تووشبوون تێکەڵ دەبن. بۆ نموونە، ڕەنگە کۆکە یان ئاوی لووتی نەخۆشیی پێشوو هێشتا مابێت و منداڵەکە بەرەوڕووی ڤایرۆسێکی نوێ ببێتەوە. ئەمەش وا دەکات چەند نەخۆشیی جیاواز وەک یەک پەتای سەرمای درێژخایەن دەربکەون.

ژمارەی تووشبوونەکان تەنها بەشێکە لە هەڵسەنگاندنەکە؛ چۆنیەتی چاکبوونەوە و باری گشتیی منداڵ لە نێوان نەخۆشییەکانیش گرنگن.

بۆچی منداڵان زیاتر لە گەورەکان تووشی پەتای سەرما دەبن؟

١. ڤایرۆسی زۆر دەتوانن ببنە هۆی پەتای سەرما

پەتای سەرما بەهۆی یەک ڤایرۆسەوە دروست نابێت. زیاتر لە ٢٠٠ ڤایرۆسی کۆئەندامی هەناسە دەتوانن ببنە هۆی پەتای سەرما، و ڕاینۆڤایرۆسەکان لە باوترین هۆکارەکانن.

دروستبوونی بەرگری بەرامبەر ڤایرۆسێک مانای پارێزراوبوون لە هەموو ڤایرۆسەکانی تر نییە. بۆیە منداڵەکە دەتوانێت لە درێژایی ساڵدا چەند جار تووش ببێت. ناوەندەکانی کۆنترۆڵکردن و پێشگیری لە نەخۆشییەکان: پەتای سەرما

٢. سیستەمی بەرگری هێشتا ئەزموون کۆدەکاتەوە

سیستەمی بەرگریی منداڵ بە هێواشی توانای ناسینەوە و بەرەنگاربوونەوەی هۆکارەکانی نەخۆشی پەرە پێدەدات.

لە کاتی تووشبووندا، لەش دژەتەن و خانەکانی بیرگە دروست دەکات کە ڕەنگە لە بەرکەوتنەکانی داهاتوودا یارمەتیدەر بن. منداڵانی بچووک بەراورد بە گەورەکان ئەزموونی بەرگریی کەمتریان هەیە.

بەڵام ئەگەر تووشبوونەکان بە شێوەیەکی نائاسایی توند بن یان چاکبوونەوەیان سەخت بێت، پێویستە لەگەڵ پزیشکی منداڵان باس بکرێن. ئەکادیمیای ئەمریکی بۆ پزیشکیی منداڵان: سیستەمی بەرگریی منداڵ

٣. دایەنگە و قوتابخانە دەرفەتی گواستنەوەی ڤایرۆس زیاد دەکەن

منداڵان لە نزیک یەکتر یاری دەکەن، فێر دەبن و خواردن دەخۆن. ڤایرۆسەکانی کۆئەندامی هەناسە دەتوانن لە ڕێگەی وردە تەنۆلکەکانی ناو هەوا، بەرکەوتنی نزیک و دەست یان کەلوپەلی پیسبووەوە بگوازرێنەوە.

هەروەها منداڵان زۆرجار دەست لە چاو، لووت و دەمیان دەدەن، کە ئاسانکاری بۆ چوونەژوورەوەی ڤایرۆس دەکات. دەستشۆردنی بەردەوام و باشترکردنی هەواگۆڕکێی شوێنە داخراوەکان یارمەتی کەمکردنەوەی گواستنەوەی نەخۆشی دەدەن. ناوەندەکانی کۆنترۆڵکردن و پێشگیری لە نەخۆشییەکان: پەتای سەرما

٤. خوشک و براکان ڕەنگە ڤایرۆس بهێننەوە بۆ ماڵەوە

تەنانەت ئەگەر منداڵەکە نەچێتە دایەنگە، خوشک و برا گەورەکانی ڕەنگە ڤایرۆس لە قوتابخانەوە بهێننەوە بۆ ماڵەوە.

بەرکەوتنی نزیکی ئەندامانی خێزان دەرفەتی گواستنەوەی نەخۆشی زیاد دەکات. ئەمە یەکێکە لە هۆکارەکانی دووبارەبوونەوەی پەتای سەرما لە منداڵانێک کە زۆربەی کاتیان لە ماڵەوە بەسەر دەبەن. ئەکادیمیای ئەمریکی: پەتای سەرما لە دایەنگە و قوتابخانەکان

پەتای سەرما لە منداڵاندا چەند دەخایەنێت؟

نیشانەکان زۆرجار لە دوو بۆ سێ ڕۆژی یەکەمدا دەگەنە لوتکە، پاشان بە هێواشی باشتر دەبن. نیشانەکانی لووت ڕەنگە نزیکەی دوو هەفتە بەردەوام بن، و کۆکە هەندێک جار تا سێ هەفتە بخایەنێت. ناوەندەکانی کۆنترۆڵکردن و پێشگیری لە نەخۆشییەکان: پەتای سەرما، ئەکادیمیای ئەمریکی: پەتای سەرما

بەردەوامبوونی کۆکە بە تەنها مانای تووشبوون بە نەخۆشییەکی نوێ نییە، بەڵام باری گشتیی منداڵەکە دەبێت بەرەو باشتربوون بڕوات.

ئەگەر نیشانەکان زیاتر لە دە ڕۆژ بەبێ باشتربوون بەردەوام بوون، یان باشتر بوون و پاشان گەڕانەوە یان خراپتر بوون، ڕاوێژ بە پزیشک بکەن. ناوەندەکانی کۆنترۆڵکردن و پێشگیری لە نەخۆشییەکان: چاودێریی پەتای سەرما

چۆن جیاوازیی نێوان پەتای سەرما و حەساسییەت بناسینەوە؟

پژمین و ئاوی لووت هەمیشە بەهۆی تووشبوون بە ڤایرۆسەوە نیین. حەساسییەتی لووت دەتوانێت نیشانەی هاوشێوە دروست بکات، بەتایبەتی لە کاتی بەرکەوتن بە گەردەی ڕووەکەکان، مایتی تۆزی ماڵ، کپک یان هۆکارەکانی حەساسییەتی پەیوەست بە ئاژەڵان.

ئەم بەراوردە یارمەتیدەرە بۆ تێبینی نیشانەکان و باسکردنیان لەگەڵ پزیشک:

خوران یەکێکە لە نیشانە بەسوودەکان بۆ جیاکردنەوە. ئەگەر خورانی چاو و لووت لەگەڵ پژمینی بەردەوام لە هەمان کاتی ساڵدا دووبارە بووەوە، باشترە لەگەڵ پزیشک باسی ئەگەری حەساسییەت بکەن. حەساسییەت دەتوانێت لە درێژایی ساڵیشدا هەبێت، بەپێی هۆکارەکەی. ئەکادیمیای ئەمریکی: حەساسییەتی لووت لە منداڵان، حەساسییەتی وەرزی

ئایا دەردراوی زەرد یان سەوزی لووت پێویستی بە ئەنتیبایۆتیک هەیە؟

گۆڕانی ڕەنگی دەردراوەکانی لووت بۆ زەرد یان سەوز، بە تەنها مانای بەکتریاییبوونی تووشبوونەکە نییە.

لە کاتی پەتای سەرمای ڤایرۆسیدا، دەردراوەکان ڕەنگە خەستتر بن و ڕەنگیان بگۆڕێت. ڕەنگەکە بە تەنها بۆ بڕیاردان لەسەر پێویستی بە ئەنتیبایۆتیک بەس نییە.

ئەنتیبایۆتیکەکان بۆ چارەسەری هەندێک تووشبوونی بەکتریایی بەکاردێن، بەڵام ڤایرۆسەکانی پەتای سەرما چارەسەر ناکەن؛ تەنانەت ئەگەر دەردراوەکانی لووت خەست، زەرد یان سەوز بن.

بەکارهێنانیان بەبێ پێویستی دەکرێت کاریگەری لاوەکی دروست بکات و یارمەتی بەرگریی بەکتریا بەرامبەر ئەنتیبایۆتیک بدات. پزیشک بەپێی نیشانەکان، پشکنین و ڕەوتی نەخۆشییەکە بڕیار دەدات. ناوەندەکانی کۆنترۆڵکردن و پێشگیری لە نەخۆشییەکان: بەکارهێنانی دروستی ئەنتیبایۆتیک

چۆن نیشانەکانی پەتای سەرما لە ماڵەوە سووک بکەین؟

لە زۆربەی حاڵەتە ئاساییەکاندا، چاودێریی ماڵەوە تەرکیز دەکاتە سەر ئاسوودەیی منداڵ و سووککردنی نیشانەکان لە کاتی چاکبوونەوەدا.

شلەمەنی و پشووی پێویست دابین بکەن

بە بەردەوامی شلەمەنیی گونجاو بۆ تەمەنی منداڵەکە پێشکەش بکەن و کاتی پشووی پێویستی پێ بدەن. بۆ ساوایان، بەردەوام بن لە شیردانی دایک یان شیری دەستکردی ساوایان.

گیرانی لووت سووک بکەن

دڵۆپە یان سپڕای محلولی خوێیی لووت دەتوانێت دەردراوەکان شل بکاتەوە. بۆ ساوایانی نەتوانن لووتیان پاک بکەنەوە، هەڵمژینی نەرم و بەوریایی ڕەنگە یارمەتیدەر بێت، بەتایبەتی کاتێک گیرانی لووت کاریگەری لەسەر شیرخواردن هەیە.

تەنها لە تەمەنی یەک ساڵەوە هەنگوین بدەن

هەنگوین ڕەنگە یارمەتی هێورکردنەوەی کۆکە بدات لە منداڵانی تەمەن یەک ساڵ و سەرووتر.

هەرگیز هەنگوین مەدەن بە ساوای خوار ١٢ مانگ، چونکە مەترسی تووشبوون بە بۆتۆلیزمی ساوایان هەیە.

پێش بەکارهێنانی دەرمانی کۆکە و زکام ڕاوێژ بکەن

دەرمانەکانی کۆکە و زکام کە بەبێ ڕەچەتە دەفرۆشرێن، دەتوانن لە منداڵانی بچووکدا کاریگەری لاوەکیی مەترسیدار دروست بکەن. ئەکادیمیای ئەمریکی بۆ پزیشکیی منداڵان ڕاسپاردە دەکات ئەم دەرمانانە نەدرێن بە منداڵانی خوار چوار ساڵ.

بۆ منداڵانی گەورەتر، پەیڕەوی ڕێنمایی ناو پاکەتی دەرمانەکە و ڕێنماییە ناوخۆییەکان بکەن، و لە پزیشک یان دەرمانساز بپرسن ئایا بەرهەمەکە بۆ تەمەن و باری منداڵەکە گونجاوە. ئەکادیمیای ئەمریکی: چاودێریی منداڵی تووشبوو بە پەتای سەرما

ئامانجی چاودێری ئەوەیە منداڵەکە لە کاتی چاکبوونەوەدا بە ئاسوودەیی زیاتر هەناسە بدات، شلەمەنی بخواتەوە و بخەوێت.

چۆن گواستنەوەی پەتای سەرما لە نێوان منداڵان کەم بکەینەوە؟

ناتوانرێت ڕێگری لە هەموو تووشبوونێک بکرێت، بەڵام ڕەفتارە سادە ڕۆژانەکان یارمەتیدەرن:

• دەستشۆردنی بەردەوام، بەتایبەتی پێش خواردن و دوای کۆکە، پژمین یان بەکارهێنانی توالێت.

• داپۆشینی دەم و لووت بە کلێنکس یان ناوەوەی ئانیشک لە کاتی کۆکە و پژمیندا.

• دەستنەدان لە چاو، لووت و دەم بە دەستی نەشۆراو.

• باشترکردنی هەواگۆڕکێی شوێنە داخراوەکان تا ئەو ڕادەیەی دەکرێت.

• مانەوەی منداڵ لە ماڵەوە کاتێک نەخۆشە، و پەیڕەویکردنی ڕێنمایی دایەنگە یان قوتابخانە بۆ گەڕانەوە.

ئەم هەنگاوانە یارمەتی کەمکردنەوەی بڵاوبوونەوەی ڤایرۆسەکانی کۆئەندامی هەناسە دەدەن. ناوەندەکانی کۆنترۆڵکردن و پێشگیری لە نەخۆشییەکان: پەتای سەرما

کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەن؟

ئەگەر یەکێک لەم نیشانانە هەبوو، ڕاوێژ بە پزیشک بکەن:

• بەردەوامبوونی نیشانەکان زیاتر لە دە ڕۆژ بەبێ باشتربوون.

• باشتربوونی نیشانەکان و پاشان گەڕانەوە یان خراپتربوونیان.

• نیشانەکانی کەمئاوی لەش، وەک کەمبوونەوەی بەرچاوی میزکردن.

• بەردەوامبوونی تا زیاتر لە سێ ڕۆژ، یان گەڕانەوەی دوای نەمانی.

• ئازاری بەرچاوی گوێ یان دەردراو لە گوێ.

• خراپتربوونی نەخۆشییەکی درێژخایەن کە منداڵەکە هەیەتی.

ئەگەر منداڵەکە بارێکی تەندروستی هەیە کە مەترسی ئاڵۆزییەکانی نەخۆشی زیاد دەکات، زووتر داوای ڕاوێژ بکەن. ناوەندەکانی کۆنترۆڵکردن و پێشگیری لە نەخۆشییەکان: چاودێریی پەتای سەرما، ئەکادیمیای ئەمریکی: چاودێریی منداڵی تووشبوو بە پەتای سەرما

نیشانەکانی سەختی هەناسەدان کە پێویستیان بە چاودێریی خێرا هەیە

ئەگەر منداڵەکە بە خێرایی یان بە هەوڵێکی بەرچاو هەناسە دەدات، خیزەی بەرچاوی هەیە، یان پێستی نێوان پەراسووەکانی لەگەڵ هەر هەناسەیەکدا بۆ ناوەوە ڕادەکێشرێت، داوای هەڵسەنگاندنی پزیشکیی خێرا بکەن.

ئەگەر منداڵەکە سەختییەکی زۆری لە هەناسەداندا هەیە، هەناسەی بۆ ماوەیەک دەوەستێت، یان لێو و دەموچاوی شین یان خۆڵەمێشی دەبن، دەستبەجێ پەیوەندی بە فریاکەوتنەوە بکەن.

بۆ ساوایانی خوار سێ مانگ، پلەی گەرمی ٣٨ پلەی سیلیزی یان بەرزتر پێویستی بە هەڵسەنگاندنی پزیشکیی خێرا هەیە. ئەکادیمیای ئەمریکی: نیشانە مەترسیدارەکانی تووشبوونی کۆئەندامی هەناسە

دەرئەنجام: ئایا دووبارەبوونەوەی پەتای سەرما لە منداڵان ئاساییە؟

تووشبوون بە چەند پەتای سەرما لە ساڵێکدا دەتوانێت بەشێکی چاوەڕوانکراوی منداڵی بێت. پەرەسەندنی بیرگەی بەرگری، بەرکەوتنی دووبارە بە ڤایرۆسەکان و نزیکی لە منداڵانی تر، هەموویان ڕۆڵیان هەیە.

لەگەڵ ژماردنی تووشبوونەکان، سەرنج بدەنە چاکبوونەوە، چالاکی، گەشە و باری گشتیی منداڵەکە. هەر نیگەرانییەک سەبارەت بە نەخۆشییەکی نائاسایی توند یان چاکنەبوونەوەی باش لە نێوان تووشبوونەکان، لەگەڵ پزیشکی منداڵان باس بکەن.

تێگەیشتن لە نیشانەکان و هەڵبژاردنی چاودێریی گونجاو یارمەتی سووککردنی نائاسوودەیی کۆکە، بەڵغەم و گیرانی لووت دەدات، و ڕوون دەکاتەوە کەی منداڵەکە پێویستی بە یارمەتی پزیشکی هەیە.

تێبینی پزیشکی: ئەم وتارە زانیاریی گشتی بۆ هۆشیارکردنەوە پێشکەش دەکات و جێگەی پشکنین یان ڕاوێژی تایبەتی پزیشکی منداڵان ناگرێتەوە.