هەستیاری (حەساسیەت) یەکێکە لە باوترین بارودۆخە تەندروستییەکان لە جیهاندا، کە نزیکەی 1 لە هەر 5 کەس تووشی دەبێت. لەکاتێکدا زۆر کەس هەستیاری دەبەستنەوە بە وەرزی بەهار و دەنکە هەڵاڵەوە، بەڵام دەکرێت لە هەر کاتێکی ساڵدا ڕووبدەن و بەهۆی کۆمەڵێکی بەرفراوان لە ماددە جیاوازەکانەوە سەر هەڵبدەن.

تێگەیشتن لە هەستیارییەکان، نیشانەکانیان، و چۆنیەتی بەڕێوەبردنیان بە شێوەیەکی کاریگەر دەتوانێت کوالێتی ژیانت بە شێوەیەکی بەرچاو باشتر بکات.

هەستیاری چییە؟

هەستیاری ئەو کاتە ڕوودەدات کە سیستەمی بەرگری جەستە بە هەڵە ماددەیەکی بێ زیان وەک هەڕەشە دەناسێنێت. ئەم ماددانە، کە بە (دروستکەری هەستیاری) ناسراون، دەتوانن کاردانەوەیەکی بەرگری دروست بکەن کە دەبێتە هۆی نیشانەی نائارام و هەندێکجاریش توند.

ماددە باوەکانی هۆکاری هەستیاری بریتین لە:

*   دەنکە هەڵاڵە (هەستیاریی وەرزی)

*   گەردی تۆز

*   کڕێشی ئاژەڵی ماڵی

*   هەندێک جۆری خۆراک

*   دەرمانەکان

لەکاتێکدا هەندێک هەستیاری سووکن، هەندێکی تریان درێژخایەنن و پێویستیان بە بەڕێوەبردنی درێژخایەن هەیە.

جۆرە باوەکانی هەستیاری

هەستیارییەکان دەکرێت زۆر جیاواز بن بەپێی هۆکارەکەیان. باوترین جۆرەکان بریتین لە:

1. هەستیاری وەرزی

زۆربەی کات بەهۆی دەنکە هەڵاڵەی دار، گیای کێوی، یان بژارەوە دروست دەبێت، بەتایبەتی لە وەرزی بەهار و پاییزدا.

2. هەستیاری خۆراک

بەهۆی هەندێک خۆراکی دیاریکراوەوە سەر هەڵدەدات وەک گوێز و بادەم، بەرهەمە شیرییەکان، سەدەفە دەریاییەکان، یان هێلکە.

3. هەستیاری ئاژەڵی ماڵی

بەهۆی ئەو پڕۆتینانەوە دروست دەبێت کە لە خانە مردووەکانی پێستی ئاژەڵ (کڕێش)، لیکی دەم، یان میزیاندا هەیە.

4. هەستیاری دەرمان

کاردانەوە بەرامبەر بە هەندێک دەرمانی دیاریکراو، لەوانەش دژەبەکتریاکان (ئەنتی بایۆتیک).

نیشانە باوەکانی هەستیاری

نیشانەکان دەکرێت لە سووکەوە بۆ توند بن و کاریگەری بکەنە سەر بەشە جیاوازەکانی جەستە.

نیشانەکانی کۆئەندامی هەناسە

*   پژمین

*   ئاو لە لووت هاتن یان گیرانی لووت

*   کۆکەی بەردەوام

نیشانەکانی چاو

*   خوران، سووربوونەوە، یان فرمێسک ڕشتنی چاو

*   ئاوسانی دەوروبەری چاوەکان

نیشانە گشتییەکان

*   قوڕگ ئێشە

*   ماندوێتی

*   سەرئێشە

لە هەندێک حاڵەتدا، هەستیاری دەتوانێت کاریگەرییەکی بەرچاو بکاتە سەر چالاکییە ڕۆژانەکان و کوالێتی خەو.

چۆن هۆکارەکانی هەستیارییەکەت دەستنیشان دەکەیت

یەکەم و گرنگترین هەنگاو لە بەڕێوەبردنی هەستیاریدا بریتییە لە ناسینەوەی ئەوەی چی دەبێتە هۆی دروستبوونی.

ڕێگاکانی دەستنیشانکردنی هۆکارەکان:

*   تۆمارکردنی کاتی دەرکەوتنی نیشانەکان

*   سەرنجدانی شێوازە ژینگەییەکان (وەرز، شوێن، بەرکەوتن)

*   ڕاوێژکردن لەگەڵ پزیشکی پسپۆڕ

*   ئەنجامدانی پشکنینی هەستیاری ئەگەر نیشانەکان بەردەوام بوون

زانینی هۆکارەکان ڕێگەت پێدەدات هەنگاوی ئامانجدار بنێیت بۆ کەمکردنەوەی بەرکەوتن.

ڕێگا کاریگەرەکان بۆ خۆگونجاندن لەگەڵ هەستیاری

بەڕێوەبردنی هەستیاری پێویستی بە تێکەڵەیەک لە کۆنتڕۆڵکردنی ژینگە، خووە کەسییەکان، و چاودێری پشتگیری هەیە.

1. ژینگەکەت کۆنتڕۆڵ بکە

کەمکردنەوەی بەرکەوتن بە ماددە جاڕسکەرەکان لە ماڵەوە زۆر گرنگە.

چی دەتوانیت بکەیت:

 *   لە وەرزەکانی زۆربوونی دەنکە هەڵاڵەدا پەنجەرەکان بە داخراوی بهێڵەرەوە

*   لەبری هەواگۆڕکێی سروشتی، سپلیت یان فێنککەرەوە بەکاربهێنە

*   فلتەری هەوا بە ڕێکوپێکی بگۆڕە (مانگانە ئەگەر گونجاو بێت)

*   لە کاتی پێویستدا ئامێری پاککردنەوەی هەوا (Air purifiers) بەکاربهێنە

2. ڕێکاری خۆپارێزی لە دەرەوە بگرە بەر

بەرکەوتن لە دەرەوەی ماڵ هۆکارێکی سەرەکییە، بەتایبەتی بۆ هەستیاری وەرزی.

ئامۆژگارییە پراکتیکییەکان:

*   لە ڕۆژی وشک و ڕەشەبادا لەناو ماڵدا بمێنەرەوە

*   ئەگەر چوونە دەرەوە ناچاری بوو، دەمامک بەکاربهێنە

*   لەو کاتانەی دەنکە هەڵاڵە لە لووتکەدایە، لە چالاکی دەرەوە دوور بکەوەرەوە

*   جلوبەرگە شۆراوەکان لە دەرەوە هەڵمەخە کە ماددە هۆکارەکان لێی بنیشن

3. شوێنی نیشتەجێبوون بە پاکی ڕابگرە

تۆز، کڕێشی ئاژەڵ و ماددە هۆکارەکانی تر لە ناو ماڵدا کۆدەبنەوە.

کردارە سەرەکییەکان:

*   بە بەردەوامی گسکی کارەبایی بەکاربهێنە کە فلتەری گونجاوی هەبێت

*   بە بەردەوامی ئاژەڵە ماڵییەکان بشۆ

*   ئەگەر گونجاوە، فەرشەکان بە زەوییەکی ڕەق (وەک کاشی یان تەختە) بگۆڕە

*   ڕووەکان پاک بکەرەوە بۆ کەمکردنەوەی تۆز

4. چاودێرییەکی کەسی باش ئەنجام بدە

ماددە هۆکارەکانی هەستیاری دەکرێت بە جەستە و جلوبەرگتەوە بنووسێن.

خووە ڕۆژانە یارمەتیدەرەکان:

*   دوای گەڕانەوە بۆ ماڵەوە گەرماو بکە

*   دوای بەرکەوتن بە ژینگەی دەرەوە، جلەکانت بگۆڕە

*   کۆئەندامی هەناسە و لووتت بە سپرای گیراوەی خوێ بشۆ وەک Nisita®

*   بە بڕی پێویست ئاو بخۆرەوە

5. خووی ژیانی تەندروست پەیڕەو بکە

سیستەمێکی بەرگری بەهێز دەتوانێت یارمەتی جەستەت بدات باشتر مامەڵە لەگەڵ کاردانەوەی هەستیارییەکاندا بکات.

خووە گرنگەکان:

*   خەوی پێویستت هەبێت

*   دوورکەوتنەوە لە جگەرەکێشان

*   پاراستنی ژەمە خۆراکی هاوسەنگ

*   بەردەوامبوون لە چالاکی جەستەیی

پەیوەندی نێوان هەستیاری و ڕەبو

هەستیاری و ڕەبو پەیوەندییەکی نزیکیان بەیەکەوە هەیە. لە زۆر حاڵەتدا، هەمان ئەو ماددانەی دەبنە هۆی نیشانەکانی هەستیاری، دەکرێت ببنە هۆی:

*   هەوکردنی ڕێڕەوی هەناسە

*   تەنگەنەفەسی (سیخە سیخ)

*   هەناسەبڕکێ (کورتی هەناسە)

ئەم بارودۆخە زۆرجار بە “ڕەبوی هەستیاری” ناودەبرێت. بەڕێوەبردنی کاریگەری هەستیارییەکان دەتوانێت یارمەتیدەر بێت لە کەمکردنەوەی مەترسی سەرەهەڵدانی ڕەبو.

پشتگیریکردنی ئارامی کۆئەندامی هەناسە

کاتێک هەستیاری کاریگەری دەکاتە سەر کۆئەندامی هەناسە، مامەڵەکردن لەگەڵ نیشانەکان گرنگییەکی زیاتری دەبێت.

بەرهەمەکانی وەک Prospan®، کە لە دەرهاویشتەی گەڵای لاولاو وەرگیراوە، زۆرجار پێشنیار دەکرێن بۆ:

*   یارمەتیدان لە فراوانکردنی ڕێڕەوەکانی هەناسە

*   کەمکردنەوەی هەوکردن

*   ئاسانکردنی هەناسەدان

*   یارمەتیدان لە حەوانەوەی ئەو کۆکەیەی بەهۆی خورانی قوڕگەوە دروست دەبێت

ئەم چارەسەرە پشتگیرییانە دەتوانن تەواوکەری ستراتیژییە گشتییەکانی بەڕێوەبردنی هەستیاری بن.

کەی پێویستە سەردانی پزیشک بکەیت؟

پێویستە ڕاوێژ بە پزیشکی پسپۆڕ بکەیت ئەگەر:

*   نیشانەکان توند یان بەردەوام بوون

*   هەستیارییەکان دەستوەردان لە ژیانی ڕۆژانەدا دەکەن

*   هەست بە ناڕەحەتی لە هەناسەداندا دەکەیت

*   داودەرمانی بێ ڕەچەتە (OTC) سوود ناگەیەنن

مامەڵەکردنی خێرا دەکرێت دەرئەنجامەکان باشتر بکات.

قسەی کۆتایی

هەستیارییەکان باون، بەڵام پێویست ناکات کۆنتڕۆڵی ژیانت بکەن. بە هۆشیاری دروست، ڕێکارە خۆپارێزییەکان و شێوازی چاودێری گونجاو، دەتوانیت بە شێوەیەکی بەرچاو نیشانەکان کەم بکەیتەوە و ئارامی خۆت باشتر بکەیت.

کلیلی سەرکەوتن لە تێگەیشتن لە هۆکارەکان و گرتنەبەری هەنگاوی بەردەوامدایە بۆ بەڕێوەبردنیان.